چگونه مطمئن شویم که کتاب مورد نظرمان قبلا به فارسی ترجمه نشده است؟

1) مستندترین و مطمئن‌ترین راه، جستجو در بانک داده‌های کتابخانه ملی است (http://nlai.ir). در صفحه اول وبسایت کتابخانه ملی گزینه جستجو در اختیار شماست تا نام کتاب مورد نظرتان را به انگلیسی جستجو کنید. اگر به نتیجه‌ای نرسیدید حتما نام نویسنده، ترجمه فارسی عنوان کتاب (یا حتی یکی از کلمات عنوان)، مترجم یا‌ ناشر احتمالی را هم جستجو کنید، شاید کتاب تحت نام دیگری ترجمه و چاپ شده و نام انگلیسی آن به دلیل مشکل یا اشتباهی در پایگاه داده‌های کتابخانه ملی ثبت نشده باشد.
2) شاید تماس با ناشر و نویسنده اصلی کتاب باید به عنوان راهکار اول این متن مطرح شود،‌ اما واقعیت اینست که به دلیل عدم رعایت قوانین کپی رایت در ایران، این گزینه فقط در حالتی پاسخ قطعی محسوب می‌شود که حقوق ترجمه به شخص یا اشخاصی واگذار شده باشد و در این حالت پاسخ شما منفی خواهد بود.
3) مشورت با افراد متخصص و با تجربه در زمینه تخصصی کتاب می‌تواند کمک بزرگی برای مترجم باشد.
- اگر قصد ترجمه کتابی تخصصی را دارید، از اساتید آن رشته دانشگاهی یا افراد صاحب­‌‌نظر در آن زمینه پرس‌وجو کنید.
- اگر قصد ترجمه کتابی علمی و دانشگاهی را دارید،‌ لازم است فکسی به سایر دانشگاه‌ها ارسال کنید و با ذکر دقیق مشخصات کتاب جویا شوید که آیا کتاب در حال ترجمه است یا نه.
- اگر ترجمه کتاب ادبی مد نظر شماست از یک کتابخوان یا ویراستار حرفه‌ای یا مترجم باسابقه ادبی نظر بخواهید.
4) اگر از نویسنده موردنظرتان قبلا کتابی چاپ شده است، از مترجم و ناشر قبلی آن پرس‌وجو کنید.
جستجوی ساده در اینترنت گاهی به نتایج خوبی منجر خواهد شد. شاید مترجم کتاب در وبلاگ شخصی خودش ترجمه آن را اعلام کرده باشد. شاید خواننده یا منتقدی در یک سایت تخصصی مرتبط کتاب یا ترجمه آن را نقد کرده باشد.

چگونه کتابی را برای ترجمه انتخاب کنیم:

1) هدف خود را از ترجمه کتاب مشخص کنید. هدف شما ممکن است افزایش دانش شخصیتان در زمینه کاریتان باشد یا چاپ کتاب برای افزایش آگاهی گروه مخاطب خاص یا ارائه کتاب به عنوان پروژه و تکلیف درسی یا هر دلیل دیگر.

2) اگر کتاب را برای چاپ در نظر دارید، مطمئن شوید که کتاب قبلا ترجمه نشده باشد مگر اینکه مجوز ترجمه کتاب را از ناشر یا نویسنده کتاب داشته باشید یا دلیل خوبی برای ترجمه مجدد آن داشته باشید، مثلا میدانید که ترجمه موجود از کیفیت لازم برخوردار نیست.

3) اگر مترجم کتاب خودتان هستید، یک بار کتاب را تا انتها بخوانید. با خواندن کل متن نظرتان درباره ترجمه عبارات یا جملاتی خاص یا حتی نام کتاب تغییر خواهد کرد. اگر کتاب را به مترجم می‌سپارید، از مترجم نمونه کار بخواهید و از امانت‌داری و تسلط وی بر زبان‌های مبدا و مقصد مطمئن شوید.

4) پس از پایان کار، ترجمه را بازخوانی کنید و در جاهایی که لازم است مجدداً با متن اصلی تطبیق دهید. از جا نیفتادن متن و مفهوم بودن آن مطمئن شوید.

5) از دوستی کتابخوان بخواهید تا کتاب را یک بار بخواند. خواننده‌های که برای اولین بار با متن مواجه میشود قاضی خوبی برای مفهوم بودن متن و سلاست زبان آن خواهد بود.

6) متن را از نظر علائم و قواعد نگارشی ویرایش کنید. ممکن است این کار را موسسه نشری که انتخاب کرده‌اید برای شما انجام دهد. شاید خودتان بر ویرایش متن فارسی مسلط باشید یا بخواهید کار را به موسسات یا اشخاص ویراستار بسپارید.